Nguyễn Trọng Lưu
10 tước hiệu ít được biết của Đức Mẹ Maria …
Giáo Hội Công Giáo là một Giáo Hội cổ kính, đa dạng và thánh thiện, với rất nhiều tập quán đức tin và lòng sùng kính đạo đức địa phương – trong đó, lòng sùng kính Đức Mẹ Maria khá nổi bật – đặc biệt là với các tước hiệu của Mẹ Maria. Có thể chúng ta đã quá quen với tước hiệu ”Mẹ Thiên Chúa – Theotokos” hoặc ”Mẹ Hằng Cứu Giúp – Our Mother of Perpetual Help” – nhưng trên thế giới và dọc theo lịch sử Mẹ còn được gọi bằng rất nhiều tên và cụm từ chỉ phẩm chất của Mẹ – mà một số tước hiệu có thể chúng ta chưa từng được nghe hoặc chưa từng biết đến.
1. ”Eleusa – Đức Mẹ dịu dàng”
Đức Mẹ Dịu Dàng là một tước hiệu được đặt cho một tác phẩm ảnh thánh cổ điển. Trong đó, Đức Maria đang áp má của Mẹ vào má Chúa Giêsu. Người ta không rõ bức ảnh ra đời từ khi nào, nhưng nó nổi tiếng vì đã được tôn kính trong Đền Thánh Đức Mẹ Mông Triệu ở Mascơva từ thế kỷ XIV.
2. ”Hodegetria – Đức Mẹ chỉ đường”
Đức Mẹ Maria, cũng như bất kỳ người mẹ nào trên thế giới, cũng mong muốn chỉ dẫn con cái mình đến con đường tốt đẹp trong cuộc sống. Mẹ soi sáng cho chúng ta chọn lựa điều khôn ngoan và cung cấp phương dược cho đau khổ của chúng ta. Điều khôn ngoan và phương dược tốt nhất trên hết mọi sự cho cuộc đời ta chính là Con Một của Mẹ, Chúa Giêsu Kitô.
3. “Maria Lactans – Đức Mẹ cho con bú”
Có lẽ vì văn hoá thời đại chúng ta có khuynh hướng lấy việc cho con bú là xấu hổ, nên chúng ta chưa bao giờ nhận ra vẻ đẹp thiên chức cho con bú của người mẹ. Nhưng trong văn hoá Kitô Giáo, người ta không muốn giữ sự e dè đó. Các hoạ sĩ đã nhiều lần vẽ cảnh Đức Mẹ cho con bú, và tôn kính điều đó như là biểu hiện đẹp nhất của niềm vui làm mẹ.
4. “Madonna Del Ghisallo – Đức Mẹ Ghisallo”
Chuyện kể rằng thời trung cổ, có một bá tước tên là Ghisallo đang trên hành trình đến làng Magreglio thì bị cướp tấn công. Khi ấy, ông nhìn lên đồi thì thấy ánh sáng từ ảnh Đức Mẹ trong một nhà thờ nhỏ, ông vội chạy đến đó cầu xin, thì bọn cướp bỏ đi. Về sau, nhà thờ được dâng kính Đức Mẹ với tước hiệu “Madonna del Ghisallo – Đức Mẹ của Ghisallo” và là bổn mạng của những người đạp xe đạp. Rất nhiều vận động viên xe đạp thường xuyên đến viếng Đức Mẹ ở đây và dâng kính những chiếc xe đạp của họ để tỏ lòng yêu mến.
5. “Đức Mẹ Lưu Đày”
Nhiều khi chúng ta không nhớ rằng Đức Mẹ cũng từng là người phải vượt biên, trốn chạy. Mẹ đã cùng Chúa Giêsu và Thánh Giuse đã trốn sang Ai Cập khi bị vua Herođê tìm giết. Khi sống xa nhà và thấy nhớ nhà, dù là do cuộc sống đã xoay vần như thế nào, chúng ta vẫn luôn có thể hy vọng vì Mẹ Maria cũng đã từng trải qua nỗi khổ ấy.
6. “Đức Mẹ hoa hồng mầu nhiệm”
Có lẽ Đức Maria rất thích hoa và đặc biệt thích hoa hồng. Chẳng hạn – Mẹ đã ban cho Thánh Juan Diego hoa hồng trước khi ban ảnh Mẹ trên áo choàng Guadalupe. Mẹ đã đeo một vòng cổ hoa hồng khi hiện ra ở La Sallette và Mẹ đã đặt hai bông hồng trên chân Mẹ ở Lộ Đức. Chính vì vậy, chuỗi Mân Côi thường được gọi là đóa hoa hồng thiêng liêng. Kinh Mân Côi chính là bông hoa xinh đẹp ngát hương làm vui lòng Chúa và Mẹ.
7. “Đức Mẹ là Tháp Ngà Báu”
Thánh John Henry Newman nói rằng Mẹ Maria là người mạnh mẽ hơn hết các tông đồ. Ngài viết: Mẹ không hề lăn bò trên bụi đất, Mẹ đứng vững để đón nhận những phỉ nhổ, nhát đâm mà cuộc khổ nạn của Con Mẹ gây ra cho Mẹ. Mẹ là Tháp Ngà báu – bởi sự rạng rỡ, thanh khiết và mãnh liệt của tình mẫu tử. Tình yêu và sự dịu dàng của Mẹ Thiên Chúa thật siêu việt biết chừng nào.
8. “Đức Mẹ Tuyết”
Hồi ấy, một cặp vợ chồng quý tộc La Mã đã khấn rằng sẽ dâng tài sản của họ cho Đức Trinh Nữ Maria. Họ xin Mẹ chỉ cho họ cách dùng của cải của họ để tôn vinh Mẹ. Ngày 5/8, giữa mùa nóng bức ở La Mã, thế mà tuyết phủ đầy ngọn đồi Esquiline. Cặp vợ chồng quyết định xây một ngôi thánh đường kính Đức Maria ngay tại nơi đầy tuyết đó. Nay nhà thờ đó là Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Cả, một trong bốn đại thánh đường ở Rôma.
9. “Đức Mẹ Kibeho”
Năm 1981, ở Kibeho, Rwanda, Phi châu, Đức Trinh Nữ Maria đã hiện ra cùng ba người trẻ. Mẹ nói chuyện bằng tiếng Rwanda bản địa và tự xưng là Nyina wa Jambo – nghĩa là Mẹ của Ngôi Lời. Và Mẹ tiên báo về cuộc diệt chủng Rwanda sắp xảy đến. Vì tính bi quan trong các sứ điệp của Mẹ tại đây, đền thánh Đức Mẹ Kibeho được gọi là đền Đức Mẹ Sầu Bi.
10. “Sao Biển”
Từ rất xa xưa, Đức Maria đã được kêu cầu như là Đấng gìn giữ người đi biển được bình an, soi dẫn kẻ lênh đênh trên sóng nước được về nhà an toàn. Vì vậy, Giáo Hội rất thường xuyên cầu xin Đức Mẹ chúc lành cho biển cả. Truyền thống chúc lành biển cả bắt đầu với việc một Giám Mục vào thời trung cổ trên đường vượt biển thì gặp bão: hôm đó chính là ngày lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời. Ngài rút nhẫn mục tử của mình quăng xuống biển thì sóng gió liền lặng im. Ngày nay, việc chúc lành biển cả được thực hiện với việc vị giáo sĩ quăng một vòng hoa xuống biển kèm với lời cầu
nguyện Đức Mẹ.
… đến một tước hiệu vô cùng quen thuộc: Đức Mẹ Mân Côi
Ngày nay, tước hiệu thân thương nhất mà hầu như mỗi tín hữu đều nhắc đến mỗi ngày, đó là tước hiệu “Đức Mẹ Mân Côi”. Tước hiệu Đức Mẹ Mân Côi được dùng để chỉ về Đức Mẹ Fatima – là một trong số nhiều tước hiệu
người công giáo dành cho Đức Maria. Tước hiệu này phát xuất từ việc Đức Mẹ hiện ra sáu lần với ba em bé chăn cừu làng Fatima, Bồ Đào Nha – là Lúcia dos Santos, Francisco Marto và Jacinta Marto từ ngày 13.5 tới ngày 13.10.1917. Ba em này đã kể rằng Đức Maria đã đích thân xưng mình là “Đức Mẹ Mân Côi”. Sau này Giáo Hội luôn dành riêng tháng 10 để kính Đức Mẹ Mân Côi.
Một vài Đức Giáo Hoàng gần đây nhất với kinh Mân Côi “Totus Tuus – Mọi sự của con là của Mẹ” Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, người đã hết lòng tôn kính Đức Trinh Nữ Maria. Ngay khi còn là Giám Mục, Ngài đã chọn khẩu hiệu “Totus Tuus – Mọi sự của con là của Mẹ”. Trong suốt 27 năm triều đại Giáo hoàng của Ngài, Ngài đã nhiều lần khuyến khích đọc kinh Mân Côi. Năm 2002, Ngài đã công bố Tông Thư “Rosarium Virginis Mariae” nói về Kinh Mân Côi – trong đó, ngài mô tả chuỗi Mân Côi như một lời cầu nguyện có chiều sâu xoáy vào Tin Mừng, và qua đó, các
tín hữu nhận được nhiều hồng ân dồi dào, được trao ban từ chính bàn tay của Mẹ Đấng Cứu Chuộc.
Ngài cũng cho hay khi còn trẻ, ngài luôn dành cho tràng chuỗi Mân Côi một vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh và lời kinh Mân Côi là lời kinh mà Ngài yêu thích. Ngài đã thú nhận điều này – chỉ sau hai tuần Ngài được bầu chọn vào chức vụ Giáo Hoàng năm 1978. Cũng chính trong Tông Thư này, Ngài công bố thêm năm mầu nhiệm sự sáng vào tràng chuỗi Mân côi và mở ra một năm thánh về Kinh Mân Côi được bắt đầu từ tháng 10 năm 2002 đến hết tháng 10 năm 2003: ngài mời gọi các tín hữu hãy chiêm ngưỡng Đức Maria qua chính diện mạo của Chúa Kitô. Và trước ngưỡng cửa của buổi bình minh thiên niên kỷ thứ ba, Đức Thánh Giáo Hoàng người Ba Lan này phó dâng Giáo Hội cho sức mạnh của tràng chuỗi Mân Côi, hầu Giáo hội có đầy đủ sức mạnh và ơn Chúa, mà vượt thắng được cuộc khủng hoảng, trong khi bối cảnh lịch sử và thần học hiện nay đang dấy lên những lý thuyết sai lạc nhằm lôi kéo thế hệ trẻ. Sau đó phải kể tới những nguy cơ đang đánh phá các gia đình!
Mùa xuân mới từ chuỗi Mân côi Đức Cố Giáo Hoàng Benedict XVI cũng cùng một tâm tình và quyết tâm làm sống lại lòng sùng mộ kinh Mân Côi: Kinh Mân Côi không phải là một việc thực hành đạo đức cổ kính lỗi thời như nhiều người nghĩ! Ngài đã nhấn mạnh điều này, khi kết thúc lời cầu nguyện của Ngài tại Vương cung thánh đường Đức Bà Cả vào ngày 3 tháng 5 năm 2008.
Ngài công bố rằng chuỗi Mân Côi đang mang lại một mùa xuân mới cho Giáo hội qua dấu hiệu nhiều người tuổi trẻ có một tình yêu hăng nồng dành cho Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Giữa một thế giới đang chia rẽ và phát tán đi nhiều ngả thì lời cầu kinh Mân Côi lại giúp chúng ta tập trung vào Chúa Kitô như là một trọng tâm chính yếu của niềm tin yêu của chúng ta. Trong một buổi triều yết vào tháng 5 năm 2006, Đức Benedict XVI cũng đã mời gọi các tín hữu hãy
bồi đắp lòng sùng mộ kinh Mân Côi – đặc biệt các đôi vợ chồng trẻ: “Cha ao ước các bạn có thể tận dụng việc đọc kinh Mân Côi trong gia đình như một khoảnh khắc làm thăng tiến tâm linh dưới cái nhìn đầy trìu mến của Đức Trinh Nữ Maria”. Còn với các bệnh nhân, Ngài mời gọi họ hãy tin tưởng vào Đức Mẹ qua việc lần chuỗi Mân Côi và trao phó mọi sự cho Mẹ.
Một lần nữa ta hãy tín thác cho Mẹ trong thời khắc khó khăn này! Tháng 10 năm 2018, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nài xin tất cả các tín hữu hãy lần chuỗi Mân Côi hàng ngày, để Đức Trinh Nữ Maria giúp Giáo Hội vượt qua được một giai đoạn đen tối của những tội lạm dụng tình dục, quyền lực và lương tâm của nhiều linh mục tu sĩ đang dấy lên những phẫn nộ, phân rẽ trong Giáo Hội.
Vào tháng 5 năm 2020, Đức Thánh Cha Phanxicô lại một lần nữa mời gọi tất cả hãy cùng nhau chiêm ngưỡng diện mạo của Chúa Kitô bằng trái tim của Đức Mẹ. Kinh Mân Côi sẽ liên kết chúng ta lại trong đại gia đình thiêng liêng của Chúa và giúp chúng ta vượt qua thời khắc đầy gian nan thử thách này, Xin Chúa và Mẹ chở che mọi người chúng ta, đặc biệt những người đau khổ đang cần tới lời cầu nguyện của chúng ta.
Đức Giáo Hoàng đương nhiệm Lêo 14 đã cổ vũ các tín hữu đọc kinh Mân Côi cầu nguyện cho hòa bình thế giới. Lên tiếng vào cuối buổi tiếp kiến chung với hơn 50.000 tín hữu hành hương, sáng thứ tư, ngày 24.9.2025, Đức Thánh Cha nhắc rằng tháng 10 sắp tới được Giáo hội đặc biệt dành để kính nhớ Đức Mẹ Mân Côi. Vì thế, tôi mời gọi tất cả mọi người, mỗi ngày trong tháng tới, hãy đọc kinh Mân Côi để cầu nguyện cho hòa bình – riêng tư, trong gia đình và trong cộng đoàn.
Ngoài ra, Đức Thánh Cha cho biết tại đền thờ thánh Phêrô, mỗi ngày sẽ có giờ đọc kinh chung vào lúc 19.00 – đặc biệt với sự tham dự của những người đang phục vụ tại Vatican. Và vào tối thứ bảy, ngày 11.10 tới đây, lúc 18:00 giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đọc kinh Mân Côi tại quảng trường thánh Phêrô, trong buổi canh thức ngày năm thánh về linh đạo Đức Mẹ, đồng thời tưởng nhớ kỷ niệm ngày khai mạc Công Đồng chung Vatican II.
Ơn ban của kinh Mân Côi
1- Những ai trung thành phụng sự Mẹ bằng cách đọc kinh Mân Côi sẽ được những ơn cao cả.
2- Mẹ hứa sẽ phù trợ đặc biệt và ban nhiều đặc ân, cho những ai đọc kinh Mân Côi.
3- Kinh Mân Côi sẽ là áo mã giáp chống lại hỏa ngục, tiêu diệt thói xấu, giảm thiểu tội lỗi.
4- Kinh Mân Côi giúp nhân đức và các việc lành triển nở, kéo nhiều tình thương của Chúa xuống
trên các linh hồn.
5- Linh hồn đến với Mẹ bằng kinh Mân Côi sẽ không hư mất.
6- Những ai đọc kinh Mân Côi sốt sáng và áp dụng những mầu nhiệm của kinh Mân Côi vào đời
sống mình sẽ không sợ rủi ro, Chúa sẽ nhân từ với họ và họ sẽ không phải chết bất tử.
7- Những ai thực sự tôn sùng mầu nhiệm Mân Côi sẽ được ơn chịu các phép bí tích trước giờ chết.
8- Những ai trung thành lần hạt Mân Côi, khi sống và nhất là trong giờ chết, sẽ được ánh sáng
Chúa soi dẫn, cùng với những ân huệ của Ngài.
9- Mẹ sẽ cứu khỏi luyện tội những ai tôn sùng pháp lần hạt Mân Côi.
10- Những con cái trung thành lần hạt Mân Côi, sẽ được thừa hưởng vinh quang lớn lao trên trời.
11- Nhờ lần hạt Mân Côi, các con sẽ được hết những gì mình xin.
12- Những ai truyền bá Kinh Mân Côi sẽ được Mẹ giúp đỡ trong lúc gian truân khốn khó.
13- Mẹ đã xin Con Chí Thánh Mẹ ơn này cho những ai truyền bá phép lần hạt Mân Côi – là họ sẽ
được cả triều đình thiên quốc cầu bầu cho khi sống và trong giờ lâm tử.
14- Những ai đọc kinh Mân Côi đều là con cái Mẹ và là anh em với Con Một Mẹ là Chúa Yêsu Kitô.
15- Tôn sùng phép lần hạt Mân Côi là dấu chắc chắn được ơn cứu rỗi.
Mỗi người hãy kết thúc bài này với một tràng chuỗi mân côi dâng kính Mẹ.
